MOTION IN STRAIGHT LINE | MHT-CET Physics Notes मराठीत | Formulae, Numericals. MHT-CET + Marathi

 

Chapter 1: सरळ रेषेतील गती (Motion in a Straight Line)

🎯 हा Chapter MHT-CET साठी का अत्यंत महत्त्वाचा आहे?

MHT-CET Physics मध्ये Mechanics हा विभाग नेहमीच high-weightage असतो आणि त्याची सुरुवात होते सरळ रेषेतील गती या chapter पासून. हा chapter नीट समजला नाही, तर पुढचे chapters (Laws of Motion, Work-Energy, Kinematics) समजण्यात अडचणी येतात.

📌 मागील 10 वर्षांत: या chapter वरून थेट किंवा अप्रत्यक्ष 8–10 प्रश्न विचारले गेले आहेत.

---

🔹 1. Position, Distance आणि Displacement

✔️ Position (स्थिती)

एखादी वस्तू संदर्भ बिंदूपासून (origin) किती दूर आणि कोणत्या दिशेला आहे, ते म्हणजे तिची स्थिती.

✔️ Distance (अंतर)

• एकूण चाललेला मार्ग

• Scalar राशी (दिशा नाही)

• नेहमी धनात्मक

✔️ Displacement (स्थानांतरण)

• सुरुवातीच्या आणि अंतिम स्थितीतील सरळ अंतर

• Vector राशी (दिशा असते)

📌 CET Trap Alert:

• Distance ≠ |Displacement|

• Round trip मध्ये displacement = 0, पण distance ≠ 0

---

🔹 2. Speed आणि Velocity

✔️ Speed (वेग)

[ Speed = \frac{Distance}{Time} ]

• Scalar

• Direction विचारात घेतली जात नाही

✔️ Velocity (वेग + दिशा)

[ Velocity = \frac{Displacement}{Time} ]

• Vector

• Direction अत्यंत महत्त्वाची

📌 CET मध्ये हमखास विचारतात:

Average speed आणि average velocity मधील फरक

---

🔹 3. Average Velocity आणि Instantaneous Velocity

✔️ Average Velocity

[ v_{avg} = \frac{Total\ Displacement}{Total\ Time} ]

✔️ Instantaneous Velocity

• एखाद्या क्षणी असलेला वेग

• Calculus-based concept (limit वापरून)

📌 Exam Tip:
Graph-based प्रश्नात slope = velocity

---

🔹 4. Acceleration (त्वरण)

✔️ Definition

वेग बदलण्याचा दर म्हणजे त्वरण.

[ a = \frac{v - u}{t} ]

• Vector राशी

• Unit: m/s²

✔️ Retardation (ऋण त्वरण)

वेग कमी होत असेल, तर त्वरण ऋण असते.

⚠️ CET Trap:

• Retardation म्हणजे negative value, magnitude नाही!

---

🔹 5. Equations of Motion (अत्यंत महत्त्वाचे)

👉 फक्त uniform acceleration साठीच लागू

📦 Formula Box (CET MUST)

1️⃣ ( v = u + at )

2️⃣ ( s = ut + \frac{1}{2}at^2 )

3️⃣ ( v^2 = u^2 + 2as )

📌 CET Shortcut Tip:

• u = 0 असल्यास formulas खूप सोपे होतात

---

🔹 6. Free Fall (CET Favourite Topic)

✔️ Free Fall म्हणजे काय?

• फक्त गुरुत्वाकर्षणामुळे होणारी गती

• Acceleration = g = 9.8 m/s² (downward)

📦 Formula Box

• ( v = gt )

• ( s = \frac{1}{2}gt^2 )

• ( v^2 = 2gs )

⚠️ CET Trap Alert:

• वर फेकलेली वस्तू → g = –9.8 m/s²

---

🔹 7. Graphs of Motion (1–2 प्रश्न हमखास)

✔️ Distance-Time Graph

• Slope = speed

• Straight line → uniform speed

✔️ Velocity-Time Graph

• Slope = acceleration

• Area under graph = displacement

📌 CET Exam Hack:
Graph चा area मोजता आला, की displacement लगेच!

---

❌ CET मधील Common Mistakes

1. Distance आणि displacement गोंधळणे

2. g ची sign चुकवणे

3. Wrong equation selection

4. Units convert न करणे

---

📝 Expected CET Questions (Practice Focus)

1️⃣ Free fall वर numerical
2️⃣ v–t graph based displacement
3️⃣ Equation of motion direct application
4️⃣ Conceptual MCQ on average velocity

---

📘 Final CET Strategy (Professor’s Advice)

• हा chapter formula-based + concept-based आहे

• रोज 10 numericals solve करा

• Graph questions दुर्लक्षित करू नका

🔔 हा chapter strong झाला, तर CET Mechanics चा 30% भाग clear!

SHARE

Milan Tomic

Hi. I’m Designer of Blog Magic. I’m CEO/Founder of ThemeXpose. I’m Creative Art Director, Web Designer, UI/UX Designer, Interaction Designer, Industrial Designer, Web Developer, Business Enthusiast, StartUp Enthusiast, Speaker, Writer and Photographer. Inspired to make things looks better.

• 
• 
• 
• 
•